Waarom wordt PMS erger naarmate je ouder wordt?

Je spreekt een vriendin die ineens migraine krijgt vóór haar menstruatie. Een collega vertelt dat ze sinds haar 38e nauwelijks nog slaapt in de week voor haar menstruatie. En zelf merk je misschien dat je de laatste jaren emotioneler reageert dan vroeger.

Opvallend genoeg hoor je dit soort verhalen steeds vaker van vrouwen die jarenlang nauwelijks last hadden van PMS.

Dat roept een logische vraag op: hoe kan het dat je cyclus jarenlang redelijk stabiel verloopt en je klachten ineens lijken toe te nemen?

Veel vrouwen denken direct aan de overgang. Maar hormonale veranderingen beginnen niet pas wanneer je menstruatie onregelmatig wordt. Je hormonen veranderen gedurende je hele vruchtbare leven en dat kan invloed hebben op hoe je jouw cyclus ervaart.

In dit artikel lees je waarom PMS-klachten met de jaren kunnen veranderen, welke rol hormonen daarbij spelen en waarom het belangrijk is om verder te kijken dan alleen je leeftijd.

Je hormonen worden niet ineens instabiel

Wanneer PMS erger wordt, denken veel vrouwen dat hun hormonen volledig uit balans zijn geraakt. Dat klinkt logisch, maar meestal ligt het iets anders.

Vanaf je dertigste verandert de samenwerking tussen je hersenen en eierstokken geleidelijk. De kwaliteit en hoeveelheid eicellen nemen langzaam af, waardoor de aansturing van hormonen minder voorspelbaar kan worden. Dat betekent niet dat je hormonen ineens “op” zijn of dat je direct richting de overgang gaat. Wel kunnen de schommelingen in oestrogeen en progesteron geleidelijk veranderen.

Juist progesteron lijkt bij veel vrouwen eerder af te nemen dan oestrogeen. Daardoor ontstaat soms een andere hormonale verhouding dan je lichaam jarenlang gewend was.

Toch verklaart dat niet waarom de ene vrouw nauwelijks iets merkt, terwijl de ander iedere maand meer klachten ontwikkelt.

Leeftijd is maar een deel van het verhaal

Hoewel hormonale veranderingen met de leeftijd een rol spelen, verklaren ze niet waarom de ene vrouw veel meer PMS ervaart dan de andere.

Je hormonen werken namelijk niet los van de rest van je lichaam. Factoren zoals stress, slaap, voeding en de gezondheid van je darmen en zenuwstelsel bepalen mede hoe je lichaam reageert op de natuurlijke schommelingen in je cyclus.

In de praktijk kijk ik daarom altijd naar het grotere geheel. Niet alleen naar je hormonen, maar ook naar de factoren die jouw lichaam mogelijk al langere tijd onder druk zetten.

Dat kunnen bijvoorbeeld zijn:

• Langdurige stress of een drukke levensfase

• Slaaptekort of onvoldoende herstel

• Schommelingen in de bloedsuikerspiegel

• Tekorten aan belangrijke voedingsstoffen

• Darmklachten of andere leefstijlfactoren

Onderzoek laat zien dat vrouwen met PMS vaak geen afwijkende hormoonwaarden hebben. Het verschil zit vooral in hoe gevoelig het brein reageert op de normale veranderingen in oestrogeen en progesteron gedurende de cyclus. 

Misschien herken je het wel: de ene maand heb je nauwelijks klachten, terwijl de volgende cyclus veel zwaarder aanvoelt. Dat is geen toeval. Je hormonen reageren namelijk voortdurend op wat er in je lichaam gebeurt. Wanneer meerdere systemen tegelijkertijd onder druk staan, kunnen dezelfde hormonale schommelingen ineens veel duidelijker merkbaar worden.

Juist daarom zie ik toegenomen PMS niet als een teken dat je lichaam je in de steek laat. Vaak laat het zien dat het minder ruimte heeft om langdurige belasting te compenseren en dat het tijd is om naar het grotere geheel te kijken.

Wat kun je doen als je PMS verandert?

Wanneer PMS-klachten toenemen, is het verleidelijk om op zoek te gaan naar één duidelijke oorzaak. Misschien vraag je je af of je een hormoontekort hebt, supplementen nodig hebt of dat de overgang al is begonnen.

In de praktijk is het antwoord vaak minder zwart-wit. Je hormonen vertellen namelijk maar een deel van het verhaal.

Juist daarom kijk ik tijdens een begeleiding altijd naar de samenhang tussen verschillende systemen in het lichaam. Want hoe beter die met elkaar samenwerken, hoe beter je lichaam doorgaans kan omgaan met de natuurlijke hormonale schommelingen van je cyclus.

Dat betekent niet dat je je hormonen volledig kunt controleren. Wel kun je de omstandigheden creëren waarin je lichaam meer ruimte krijgt om weer in balans te komen.

Factoren waar we onder andere naar kijken zijn:

• De stabiliteit van je bloedsuikerspiegel gedurende de dag.

• De kwaliteit van je voeding en of je voldoende bouwstoffen binnenkrijgt voor een gezonde hormoonproductie.

• De belasting van je zenuwstelsel en hoeveel ruimte er is voor herstel.

• Je slaapkwaliteit en het ritme van je dag.

• Darmgezondheid en leefstijlfactoren die invloed kunnen hebben op je hormonale balans.

Voor veel vrouwen is het een opluchting om te ontdekken dat hun klachten niet “er nu eenmaal bij horen”. Hoewel ouder worden invloed heeft op je hormonen, betekent dat niet dat je niets meer kunt doen om je lichaam te ondersteunen.

De overgang is niet het begin van hormonale veranderingen

Wanneer PMS erger wordt, denken veel vrouwen direct aan de overgang. Toch begint de overgang niet van de ene op de andere dag.

De perimenopauze, de fase waarin hormonen geleidelijk beginnen te veranderen, start gemiddeld tussen het veertigste en het vijfenveertigste levensjaar. Sommige vrouwen merken al eerder subtiele veranderingen in hun cyclus of klachten, terwijl anderen pas veel later verschil ervaren. 

Dat betekent ook dat meer PMS-klachten niet automatisch betekenen dat je in de overgang bent.

Veel belangrijker is de vraag wat jouw lichaam op dit moment probeert te vertellen. Want twee vrouwen van dezelfde leeftijd kunnen een totaal andere hormonale ervaring hebben.

Je cyclus verandert mee met jouw leven

Misschien is dat wel de belangrijkste boodschap van dit artikel.

Je hormonen functioneren niet los van de rest van je lichaam. Ze reageren voortdurend op hoe het met je gaat. Op de hoeveelheid stress die je ervaart. Op hoe goed je slaapt. Op de voeding die je binnenkrijgt. Op de mate waarin je lichaam kan herstellen.

Daarom zie ik een veranderende cyclus niet als een probleem dat opgelost moet worden, maar als waardevolle informatie.

Door die signalen serieus te nemen en verder te kijken dan alleen je hormonen, ontstaat er vaak veel meer inzicht in waar jouw klachten vandaan komen. En juist dat inzicht vormt de basis om gericht aan herstel te werken.

Wil je begrijpen waarom jouw PMS verandert?

Merk je dat je PMS-klachten de afgelopen jaren zijn toegenomen? Of heb je het gevoel dat je lichaam anders reageert dan vroeger, zonder dat je precies begrijpt waarom?

Met een Cycle Clarity-sessie leer je hoe jouw cyclus werkt en ontdek je welke factoren invloed hebben op je hormonen, energieniveau en PMS-klachten. Je krijgt inzicht in de signalen van je lichaam en leert hoe voeding, leefstijl, stress en herstel samen invloed hebben op je hormonale gezondheid.

Ben je klaar om je cyclus beter te begrijpen in plaats van er iedere maand opnieuw door verrast te worden? Boek dan een Cycle Clarity Sessie.

Bronnen

• Rapkin, A. J., & Lewis, E. I. (2023). Treatment of Premenstrual Dysphoric Disorder. Women’s Health. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10176022/ 

• Santoro, N. (2024). The Menopause Transition. Endotext. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279054/ 

• Office on Women’s Health. (2024). Premenstrual Syndrome. https://www.womenshealth.gov/menstrual-cycle/premenstrual-syndrome 

• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2024). Premenstrual Syndrome (PMS). https://www.acog.org/womens-health/faqs/premenstrual-syndrome 

• Baker, F. C., Lee, K. A., & Colrain, I. M. (2023). Sleep and the menstrual cycle: A review. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37748739/